Skip links

Ruth Bader Ginsburg, een voorbeeld voor ons allen (1933-2020)

Vrijdag maakte het hooggerechtshof bekend dat supreme court judge Ruth Bader Ginsburg overleden is aan de gevolgen van kanker. Ruth Bader Ginsburg – in de Verenigde Staten ook wel bekend als RBG – was een progressief voorvechtster van gelijke rechten voor vrouwen in een wereld gedomineerd door mannen. Een roemrijke carrière als gepassioneerd academica, advocaat en (opper)rechter leverde haar een popsterstatus op onder idealistisch Amerika

Door: Noah van Meekeren

Wie was Ruth Bader Ginsburg?

Aanvankelijk leek het er niet op alsof Ruth Bader Ginsburg ooit zou gaan studeren. Haar
ouders waren arm en hadden slechts het geld om haar broer naar de universiteit te sturen.
Na het overlijden van Ruths moeder bleek er toch een potje open te staan en kon ze hierdoor alsnog rechten studeren.

Hoewel ze bij verschillende prestigieuze universiteiten uitblonk, werd Ginsburg niet bij de grote advocatenkantoren aangenomen, die in die tijd vrijwel alleen maar witte,
heteroseksuele mannen in dienst hadden. Naar eigen zeggen werd ze niet aangenomen
vanwege drie redenen: ze was joods, vrouw en een moeder. Ze besloot als advocaat voor
zichzelf te beginnen, en dat hebben de grote advocatenkantoren geweten ook. Ze wist
meerdere zaken bij het hooggerechtshof te winnen met betrekking tot gelijke rechten
voor mannen en vrouwen. Ze wist voor het eerst een wet te doen afschaffen op basis van
discriminatie op geslacht.

Later, in 1993, werd Ruth Bader Ginsburg door Bill Clinton voorgedragen om zelf plaats te nemen als opperrechter in het hooggerechtshof. Met overweldigende meerderheid (96-4) werd ze gekozen als opperrechter. Ze nam echter een activistische, uitgesproken feministische rol in toen ze plaatsnam in het hooggerechtshof. Verandering diende in kleine stappen genomen te worden, zodat het publieke debat aan de progressieve ideeën kon wennen. Dit leverde haar lof vanuit zowel progressieve als conservatieve kring op. Ze kwam op voor vrouwenrechten, LHBT-rechten en de rechten van etnische minderheden in de Verenigde Staten.

Wat gebeurt er nu in het Hooggerechtshof?

Haar gezondheid ging de afgelopen flink achteruit. In 2016, voor de presidentiële
verkiezingen en tijdens het presidentschap van Barack Obama, werd RBG gevraagd of ze
een stapje terug wilde treden. De vraag kwam vanuit strategisch oogpunt: indien
Ginsburg zou komen te overlijden tijdens het presidentschap van een eventuele volgende Republikeinse president, dan zou een conservatief opperrechter voor het leven benoemd worden en het hooggerechtshof voor het geheel conservatief maken. RBG weigerde, daardoor wordt haar overlijden bijna overschaduwd door het politieke spel dat nu volgt om de opvolger van RBG in het hooggerechtshof te kiezen.

Opmerkelijk is daarbij dat de leider van de Republikeinen in de Senaat – Mitch McConnell – in 2016 een benoeming van een nieuwe opperrechter tegenhield met de reden dat tijdens de presidentiële verkiezingen de kiezer mocht bepalen wat voor soort rechter gekozen zou worden. De behandeling van de rechter die Obama toen aandroeg werd toen niet eens ter stemming gebracht. Momenteel stelt McConnell zich op het standpunt dat omdat de Republikeinen een meerderheid hebben in het Senaat er niet gewacht dient te worden op presidentiële verkiezingen over iets meer dan een maand, waardoor zij een opperrechter voor het leven mogen benoemen.

Ruth Bader Ginsburg, een voorbeeld voor ons allen

Ruth Bader Ginsburg was een kleine vrouw (1.55m) met grootse daden. Haar hele carrière heeft ze toegewijd aan gelijke rechten voor iedere minderheid in de Verenigde Staten en daar krijgt ze van vriend en vijand lof voor. Haar leiderschap liet zien dat we gezamenlijk, misschien niet in grote stappen maar in kleine, toch een behoorlijke impact kunnen maken ten behoeve van grondrechten voor iedereen. Haar – zoals ze zelf zegt –
‘’allesoverheersende liefde voor het recht’’ maakt haar tot een voorbeeld voor ons allen.

X